الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
6
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و پرورش گياهان سخن مىگويد . بخش سوم به همين مناسبت قسمتى از سخنان حكمت آميز لقمان آن مرد الهى را به هنگام اندرز فرزندش نقل مىكند كه از توحيد و مبارزه با شرك شروع شده ، و با توصيه به نيكى كردن به پدر و مادر ، و نماز ، و امر به معروف و نهى از منكر ، و شكيبايى در برابر حوادث سخت ، و خوشرويى با مردم ، و تواضع و فروتنى و اعتدال در امور پايان مىيابد . در بخش چهارم بار ديگر به دلائل توحيد باز مىگردد ، و سخن از تسخير آسمان و زمين و نعمتهاى وافر پروردگار و نكوهش از منطق بتپرستانى كه تنها بر اساس تقليد از نياكان در اين وادى گمراهى افتادند ، سخن مىگويد ، و از آنها بر مساله خالقيت پروردگار كه پايه عبوديت او است اقرار مىگيرد . و نيز از علم گسترده و بى پايان خدا با ذكر مثال روشنى پرده بر مىدارد ، و در همين رابطه علاوه بر ذكر آيات آفاقى ، از توحيد فطرى كه تجليش به هنگام گرفتار شدن در ميان امواج بلا است به طرز جالبى بحث مىكند . بخش پنجم اشاره كوتاه و تكان دهنده اى به مساله معاد و زندگى پس از مرگ دارد ، به انسان هشدار مىدهد كه مغرور به زندگى اين دنيا نشود ، به فكر آن سراى جاويدان باشد . اين مطلب را با ذكر گوشه اى از علم غيب پروردگار كه از همه چيز در ارتباط با انسان از جمله لحظه مرگ او و حتى جنينى كه در شكم مادر است آگاه است تكميل كرده و سوره را پايان مىدهد . ضمنا روشن است نامگذارى اين سوره به سوره لقمان به خاطر همان بحث قابل ملاحظه و پر مغزى است كه از اندرزهاى لقمان در اين سوره آمده ، و تنها سوره اى است كه از اين مرد حكيم سخن مىگويد .